Κατερίνα Δημητριάδου
Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Διδακτικής Μεθοδολογίας
Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

Στρατηγικές ανάπτυξης σχεδίων εργασίας (projects):
από τη θεωρία στην πράξη

Οι αλλαγές στα ανθρωπογενετικά, ψυχοκινητικά και κοινωνικο-πολιτισμικά χαρακτηριστικά του μαθητικού πληθυσμού σηματοδοτούν την ανάγκη για αναθεώρηση της διδακτικής πράξης. Ταυτόχρονα, φαίνεται αναγκαία η εμπλοκή των εκπαιδευτικών σε διαδικασίες σχεδιασμού και εφαρμογής διδακτικών παρεμβάσεων που αφορούν όχι μαζικές οντότητες κειμένων ή υποκειμένων της μάθησης αλλά μικρές, ποιοτικές μονάδες-περιπτώσεις, οι οποίες αξίζει να μπαίνουν στο «μικροσκόπιο» για εξέταση. Οι δύο αυτές παραδοχές αναδεικνύουν τη σκοπιμότητα της μάθησης που προκύπτει όταν στο σχολείο αναπτύσσονται σχέδια ερευνητικής εργασίας (projects).
    Τα projects δημιουργούν πεδία όπου οι φωνές των μαθητών ακούγονται και συνδιαλέγονται με εκείνες των εκπαιδευτικών. Επιπλέον, ενισχύουν τη θέση και των δύο πλευρών μέσα από επικοινωνιακές δράσεις, ποιοτικές διαδικασίες έρευνας και συμμετοχικές δραστηριότητες, με αποτέλεσμα να προκύπτει διερευνητική και χειραφετική γνώση.
    Ειδικότερα, τα πλεονεκτήματα των σχεδίων ερευνητικής εργασίας συνοψίζονται στα εξής:
Ενθαρρύνεται η ανάληψη πρωτοβουλιών, η αυτενέργεια και η λήψη αποφάσεων για ένα ολοκληρωμένο έργο από πλευράς τόσο των μαθητών όσο και των εκπαιδευτικών.
Λαμβάνεται υπόψη η δυνατότητα των μαθητών να ανταποκρίνονται σε αυτό που διδάσκονται.
Δίνεται η ευκαιρία για ανάπτυξη πνεύματος συνεργασίας, κριτικής ικανότητας, οργανωτικών δεξιοτήτων και δημιουργικότητας.
Δίνεται η ευκαιρία για άσκηση στον αυτοέλεγχο, την αυτοπειθαρχία και τον αναστοχασμό.
Δημιουργείται ένα πλαίσιο αλληλοϋποστήριξης, ανατροφοδότησης και  επιβεβαίωσης  από το αποτέλεσμα που θα προκύψει.

Στην παρούσα εισήγηση περιγράφονται στρατηγικές για την ανάπτυξη σχεδίων ερευνητικής εργασίας μέσα από τα επτά δομικά στοιχεία τους: επιλογή θέματος, συγκεκριμενοποίηση στόχων, συνεργατικό σχεδιασμό, αναζήτηση πηγών, υλοποίηση-εκτέλεση σχεδιασμού, δημοσιοποίηση-παρουσίαση τελικού προϊόντος και αξιολόγηση. Αναλύεται η θεμελίωση όλων των παραπάνω σε σύγχρονες παιδαγωγικές θεωρίες (εποικοδόμηση της γνώσης, αυθεντική μάθηση, διαφοροποίηση της διδασκαλίας, οπτικός γραμματισμός, δημιουργία κινήτρων, μεταγνώση, στυλ μάθησης, πολλαπλές νοημοσύνες, κοινότητες μάθησης κ.λπ.) και δίνονται συγκεκριμένα παραδείγματα εφαρμογής.

Η Κατερίνα Δημητριάδου είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Διδακτικής Μεθοδολογίας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Έχει υπηρετήσει ως καθηγήτρια φιλολογικών μαθημάτων στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και έχει συμμετάσχει με ανακοινώσεις σε πολλά ελληνικά και διεθνή συνέδρια και ημερίδες, καθώς και με άρθρα της σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά.