ΕιδήσειςΜέλη |
Νίκος Σκαρλάτος: ΠΑΤΡΙΔΑ ΚΑΙ ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ
[+] [a] [-]
Άλλες σχετικές ειδήσεις Σχόλια
 Γράφει ο Νικόλαος Σκαρλάτος Η ιδέα της πατρίδας είναι μια έννοια, που εξιδανικεύει την ανθρώπινη υπόσταση από την εποχή ακόμη της πρώτης ανθρώπινης κοινωνίας. Απότοκος αρχικά της συγκινησιακά φορτισμένης μνήμης από το ανθρώπινο και τοπειακό περιβάλλον των πρώτων χρόνων της ζωής του ανθρώπου, απέκτησε σταδιακά συμβολική και ιστορική οντότητα, που αποτέλεσε το συνεκτικό κρίκο ηθικής της πολιτικής αυτής κοινωνίας και της πόλης. Η ιδέα όμως της αδρότερης και μυχιότερης φαντασιακά σύλληψης, υποκινούμενη από την αίσθηση της ομοπάθειας, της ομοπραξίας και του εξωτερικού κινδύνου, οδήγησε την πρώτη αυτή κοινωνία στην ανάγκη, να οργανώσει την άμυνα της, με τη στράτευση των πολιτών της, για να προσφέρει στα μέλη της το αίσθημα της ασφάλειας. Έτσι ο άνθρωπος, από τότε που οργανώθηκε σε κοινωνίες ένιωσε πιο ασφαλής, αλλά κέρδισε κάτι πιο χειρότερο, τον πόλεμο. Η πατρίδα έκτοτε, ως οιωνεί άγια ιδέα, παραμένει για τον Έλληνα, βαθιά ριζωμένη στην ψυχή του, παρά την κριτική των σοφιστών στο παρελθόν και των σύγχρονων «προοδευτικών», που διασαλεύει την αυτονοησία της ουσίας και της αξίας της. Συνταυτισμένη με το από αιώνων έδαφος και τις διαδοχικές γενιές ανθρώπων, που το κατοικούσαν, βλαστάνει στις συνειδήσεις και μεταφυτεύεται από γενιά σε γενιά με το συναίσθημα του πατριωτισμού. Ένα συναίσθημα, που το συνθέτουν όχι μόνο η στοργή, η μέριμνα και η λατρεία, η συγκινησιακή μνήμη και το σύνδρομο της νοσταλγίας, αλλά και η παράδοση από γενιά σε γενιά του ηθικού χρέους και της βαριάς ευθύνης ως κληρονόμων, προς την πολιτική κοινωνία και την ιστορία. Ευθύνης, που υπαγορεύει το χρέος σ’ όσους ήλθαν, πέρασαν και σ’ όσους θα περάσουν, όπως λέει ο ποιητής και επιβάλλουν διαχρονικά οι τρείς λέξεις του Ομήρου «Αμύνεσθαι περί πάτρης», οι στίχοι του Αισχύλου «ω παίδες Ελλήνων ίτε ελευθερούτε πατρίδα» και του Πινδάρου «Όθι παίδες Αθηναίων εβάλοντο φαεννόν κρηπίδ’ ελευθερίας». Η κληρονομιά της άμυνας του πατρίου εδάφους και η εγγύηση της ελευθερίας, συνιστούν από την αρχαιότητα την ιερή αποστολή των Ενόπλων μας Δυνάμεων, τις οποίες τιμούμε σήμερα. Αποστολή που απογειώνουν οι ηθικές αρετές του λαού μας, όπως τις εκθειάζουν οι μεγάλοι μας φιλόσοφοι. Ο Πλάτων, δια στόματος του Σωκράτη εκφράζει, ως κάτι παραδεκτά κοινό, την ύπατη αξία της πατρίδος και την αμέριστη προς αυτήν υποταγή, με το χωρίο του διαλόγου στον Κρίτωνα (512) «μητρός τε και πατρός τε και των άλλων προγόνων απάντων τιμιότερον εστί πατρίς και σεμνότερον και εν μείζονι μοίρα και παρά θεοίς και παρ’ ανθρώποις τοις νούν έχουσι και σέβεσθαι δεί… πατρίδα και πάσχειν, εάν τι προστάτη πάσχειν…..εάν τε και πόλεμον άγη τρωθησόμενον ή αποθανούμενον». Παρά την καταδίκη του, ο μεγάλος αυτός φιλόσοφος, επιμένει να θεωρεί την πατρίδα τροφό των κατοίκων της και απαράβατο όρο της ανθρώπινης ύπαρξης, τόσο από βιολογική, όσο και από ηθική έννοια. Όταν η πατρίδα ευημερεί, ευημερούν και οι πολίτες. Τη θεωρεί πιο σεβαστή από τον πατέρα και τη μητέρα, επειδή χάρη στους νόμους, που ψηφίζονται, για να προστατεύουν ή να εκπαιδεύουν και όχι να δυναστεύουν τον πολίτη, μπορεί κάποιος να γίνει αυτό, προς το οποίο τείνει το ανθρώπινο όν. Να γίνει άνθρωπος, ικανός να υπακούει μέσα στην ελευθερία του και πολίτης με την ηθική έννοια περισσότερο και λιγότερο την κοινωνική. Άνθρωπος με συλλογική ή κοινωνική συνείδηση και λιγότερο ατομική. Ως υπέρτατη αξία, μας λέει ακόμη, πρέπει να είναι ευπρόσδεκτη από τους πολίτες η κατ’ εντολή της πατρίδας και χάριν της σωτηρίας της, συμμετοχή στον πόλεμο, όσο και αν αυτό συνεπάγεται τον κίνδυνο του τραυματισμού ή του θανάτου. Ο αέρας της πατρίδας, τα βουνά, οι κάμποι και η θάλασσα, είναι τα υπαρξιακά στοιχεία που εμπνέουν τον Έλληνα και τον κάνουν να νιώθει οικουμενικά ελεύθερος. Γι’ αυτό ο πατριωτισμός του δεν συνδέεται με σύνορα, αλλά με έναν ανώτερο και οικουμενικό πολιτισμό, που δίνει νόημα στην αναμέτρηση της ζωής με το θάνατο. Αναμέτρηση, που την εμπνέουν αρετές, οι οποίες καθιστούν τον άνθρωπο νικητή στην εσωτερική του σύγκρουση μεταξύ του εγώ και του καθήκοντος στην πατρίδα, του ενστίκτου του φόβου και του θανάτου. Ο πατριωτισμός των Ελλήνων, μετά την άλωση της Πόλης, αποδείχθηκε, όσο ποτέ άλλοτε, βαθύβλυστος και ανθεκτικός. Δεν αναφέρονταν μόνο στην ιδιαίτερη πατρίδα, με τη μορφή του επαρχιωτικού τοπικού πατριωτισμού, αλλά απλώθηκε και επεκτάθηκε σ’ ολόκληρο το Έθνος. Υπήρξε ακέραιος στην ταύτιση έθνους και πατρίδας, χωρίς διάκριση. Το συγκλονιστικό μήνυμα «εάλω η πόλις» αποτυπώθηκε βαθιά στις συνειδήσεις των όπου γης Ελλήνων, με έκγονα τα συναισθήματά του πόνου, της αλληλεγγύης και της ελπίδας. Συναισθήματα, που συνέβαλαν ισχυρά στη διάπλαση και διατήρηση της ηθικής συνοχής του υπόδουλου Γένους, υπό τη σκέπη και της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας. Οι Ένοπλες δυνάμεις συνεπώς, δεν θα μπορούσαν στις δύσκολες περιόδους του Έθνους να διατηρήσουν το φρόνημά τους και να σταθούν μέσα στην ιστορία, χωρίς τις ηθικές δυνάμεις του Ελληνοχριστιανικού πολιτισμού και πατριωτισμού. Η Παναγιά, οποία γιορτάζει σήμερα μαζί με τις Ένοπλες μας δυνάμεις, υπήρξε για τον Ελληνισμό του Βυζαντίου, που συνεχίζει την Ελληνική παράδοση, το σύμβολο της υπομονής και της εγκαρτέρησης. Ήταν η νέα Λητώ, που έφερε στον κόσμο το Θεό του φωτός και το σύμβολο της Σπαρτιάτισσας μάνας, η οποία με την προσταγή «Ή τάν ή επί τάς» προτρέπει το σπλάχνο της «ή να επιστρέψει με την ασπίδα ή να θυσιαστεί πέφτοντας πάνω σ’ αυτήν», για τη σωτηρία της πατρίδας. Είναι η Υπέρμαχος Στρατηγός, που δοξολογούν οι Βυζαντινοί μετά από κάθε νίκη και η μεσίτρα του Ουρανού, προς την οποία καταφεύγουν με ιδιαίτερο σεβασμό και αγάπη, σε κάθε δύσκολη τους στιγμή. Είναι το φως, που έβλεπαν οι Βυζαντινοί πάνω στα κάστρα και οι μαχητές του 40 στ’ Αλβανικά βουνά, να τους εμψυχώνει και να τους οδηγεί μέσα στο σκοτάδι. Από την άλωση της πόλης και καθ’ όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, η θλίψη και η εγκαρτέρηση συνδέονται μαζί της. Η λαϊκή μούσα την παρηγορεί και η ελπίδα γίνεται πίστη ότι «πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι δικά μας θα ’ναι». Η πίστη αυτή απαλύνει τον πόνο και δίνει δύναμη στον Ελληνισμό όλα τα χρόνια της σκλαβιάς, γιατί τον συνδέει με την Ανάσταση και την Ορθοδοξία. Είναι η πίστη, που υποκίνησε την Επανάσταση του 1821 και έγινε φλόγα ηθική στα πνευμόνια του λαού και των Ενόπλων μας Δυνάμεων επί δεκαετίες μετά την Επανάσταση. Είναι η φλόγα του βαθύβλυστου πατριωτισμού, που συγκρότησε το 1912 ένα στρατό επανδρωμένο κατά το ήμισυ από εθελοντές Έλληνες του εξωτερικού. Ο σεβασμός και η πίστη των Ελλήνων προς το θείο, τους καθιστά κοινωνούς της Θείας χάριτος και τους ανυψώνει στη σφαίρα των ημιθέων, γιατί, ψυχή είναι ο τόπος συνάντησης του Θεού με τον άνθρωπο. Ο σεβασμός επίσης προς τον άνθρωπο και η αγάπη για το ωραίο και το αληθινό, είναι τα κύρια συστατικά της ιδιοσυγκρασίας τους. Η καλοσύνη και η αγαθότητα ταυτίζονται με το κάλλος. Το «καλός κ’ αγαθός» ακόμη και την εποχή του Χριστιανισμού παίρνει τη δική του διάσταση στην απεικόνιση των Αγίων. Γι’ αυτό η πολεμική αρετή των Ελλήνων, τόσο σε μορφή, όσο και ουσιαστικό περιεχόμενο, εμφανίζει τον τύπο της τελειότητας. Σκοπός του πολέμου, διδάσκει στο νεαρό Αλέξανδρο ο Σταγειρίτης φιλόσοφος Αριστοτέλης είναι η ειρήνη, όπως της εργασίας η ανάπαυση. Γι’ αυτό η εξύμνηση αυτού του φαινομένου συνδέονταν στενά με το κοινωνικό αυτό αγαθό και την αφοσίωση στην πόλη και τον πολιτισμό. Αυτός είναι ο λόγος, που οι πόλεμοι των Ελλήνων χαρακτηρίστηκαν από την παγκόσμια ιστορία, ως μάχες του ελεύθερου πνεύματος και ελεύθερων ανθρώπων, κατά των δυνάμεων της σκοτεινής βίας. Ήταν αγώνες για την προάσπιση των ιδεωδών της Δημοκρατίας, των κοινωνικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας δια της ελευθερίας. Κυρίες και Κύριοι Ας μη νομίσουμε ότι, με τα σύγχρονα φονικότατα όπλα, οι παράγοντες που συνθέτουν την αρετή της φιλοπατρίας έχουν χάσει τη δυναμική του παρελθόντος. Συνεχίζουν να έχουν την ίδια αξία, τόσο στο πεδίο της μάχης, όσο και στην ειρήνη. Η αρετή της φιλοπατρίας, εμπεριέχει μέσα της το πάθος της κοινωνικότητας και της αλληλεγγύης προς το συνάνθρωπο και εκδηλώνεται με τις ίδιες υπέροχες πράξεις ηρωισμού, γενναιοφροσύνης και αισθήματος οικογενειακής τιμής, Οι παράγοντες όμως, που συντηρούν τον γνήσιο πατριωτισμό, τροφοδοτούνται από την εμμονή της σχολικής και κοινωνικής παιδείας στην έξαρση της πνευματικής μεγαλουργίας, της ηθικής αριστείας, της ευγενούς άμιλλας και της διάκρισης. Η διάκριση και η επιβράβευση των αξιοτέρων από την πολιτεία ήταν τα στοιχεία που συντηρούσαν στους αιώνες και τη ζωτικότητα του Ελληνικού Έθνους. Η λέξη φιλότιμο, που δίνει δυναμική στο εγώ, αποτελούσε την ανεξάντλητη πηγή δύναμης, που έκανε τους Έλληνες να ζουν για τον έπαινο και να πεθαίνουν για ένα τραγούδι, όπως μας λέει σ’ ένα διήγημα του ο Καρκαβίτσας. Η Ανδρεία, δεν είναι επιπόλαια εκτίμηση κινδύνου, αλλά συνειδητή και κατ’ εξαίρεση πράξη. Οι κατ’ εξαίρεση πράξεις είναι αυτές που επιφέρουν τις νίκες και τις μεγάλες αλλαγές, τόσο στην ειρήνη, όσο και στον πόλεμο. Ανδρείος δεν είναι μόνο εκείνος ο οποίος συνειδητά αντιμετωπίζει τον κίνδυνο στη μάχη, αλλά κι εκείνος, που αντιμετωπίζει με θάρρος και τόλμη την αλήθεια. Εθνικό και κατ’ επέκταση πατριωτικό είναι ότι είναι αληθινό, μας λέει ο εθνικός μας ποιητής. Η απόκρυψη της αλήθειας, έλεγε και ο τρίτος Αμερικανός πρόεδρος Τόμας Τζέφερσον, είναι αυτή που οδηγεί τους λαούς στην απώλεια της ελευθερίας τους. Αυτό πληρώνουμε δυστυχώς σήμερα με τα μνημόνια. Η αλήθεια και η ειλικρίνεια στις σχέσεις είναι τα στοιχεία που παράγουν ριζοσπαστική πολιτική. Ο όρος της Άμυνας, μπορεί στις μέρες μας ν’ αντικαταστάθηκε διεθνώς από τον όρο ασφάλεια, αλλά το αμυντικό μας πρόβλημα παραμένει σκοτεινό και περίπλοκο. Το νέο γεω-οικονομικό περιβάλλον και η συγκυρία του κύκλου της λιτότητας, όπως τον περιγράφουν διάσημοι κοινωνιολόγοι, που εξηγούν τα φαινόμενα καλύτερα από αυτούς που τα ζουν, φαίνεται να επικαλούνται πάλι τον πόλεμο, για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της παγκόσμιας ύφεσης και της ανεργίας, όπως και πριν από το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι Ένοπλες μας Δυνάμεις, οι οποίες γιορτάζουν σήμερα και μαζί τους όλοι οι Έλληνες, ενδεχομένως να κληθούν πάλι, όπως το 1940, να υπερασπιστούν την ανεξαρτησία και εθνική ακεραιότητα της πατρίδος μας. Ο Αθηναίος όμως πολιτικός Φωκίων, που ήταν σύγχρονος του Δημοσθένη συμβούλευε τους Αθηναίους «ή τοις όπλοις κρατείν ή των κρατούντων φίλους είναι». Ή να έχουν πολεμική αυτοδυναμία ή να συνάπτουν φιλικές σχέσεις με τους ισχυρούς. Οι φιλικές όμως σχέσεις με τους ισχυρούς επιβάλλουν ενίοτε υποχρεώσεις αποικιοκρατικού καταναγκασμού. Για να έχεις πολεμική αυτοδυναμία, που θ’ αποτρέπει εχθρικές επιβουλές και θα σε καθιστά σεβαστό στους φίλους, πρέπει να έχεις ισχυρή οικονομία, η οποία αποτελεί τον ένα εκ των δύο πυλώνων της εθνικής ισχύος. Η σημερινή ημέρα επιβάλλει ν’ ατενίσουμε με αισιοδοξία το μέλλον, τιμώντας τους αγώνες των Ενόπλων μας Δυνάμεων, τους οποίους συνεχίζουν τα στρατευμένα παιδιά του υπέροχου λαού μας, που γιορτάζουν σήμερα και δίνουν προοπτική στην άμυνα της χώρας. Μια προοπτική, που εγγυούνται τα στελέχη των Ενόπλων μας Δυνάμεων, γιατί ποτίζουν τις νέες γενιές με γάλα αντρείας και λευτεριάς, όπως το επιθυμεί ο εθνικός μας ποιητής. Ας στρέψουμε όμως με σεβασμό κι ευγνωμοσύνη τη σκέψη μας και προς τους αναρίθμητους, «αρηφάτους» κατά τον Όμηρο, τους αξιολάτρευτους βλαστούς των Ελληνικών οικογενειών, που έχασαν πρόωρα τη συμμετοχή στο εξαίσιο θαύμα της ζωής και καθαγίασαν με τη θυσία τους, τους αγώνες για την ελευθερία και ύπαρξη του μεγαλουργού, αλλά συνάμα τραγικού Ελληνικού μας Έθνους. Ας είναι Αιωνία η άχραντη μνήμη τους, για να μεταλαμπαδεύει τις αρετές τους στις Ένοπλες μας Δυνάμεις.
|
||
