
Η
Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών "Στιγμές Της Πόλης" σε συνεργασία με τον
κινηματογραφο Κρόνιο παρουσιάζουν την Δευτέρα 28 Ιανουαρίου στις 19:30
την ταινία της Μαρίας Ηλιού "Σμύρνη, η καταστροφή μιας κοσμοπολίτικης
πόλης:1900-1922".
Μερικά Λόγια για την Ταινία :
Η σκηνοθέτις Μαρία Ηλιού και ο ιστορικός Αλέξανδρος Κιτροέφ, που είχαν
παρουσιάσει το 2007 στο Μουσείο Μπενάκη Το Ταξίδι. Το Ελληνικό Όνειρο στην
Αμερική (επιλογή του American Film Institute στη Washington DC ανάμεσα στις 20
καλύτερες Ευρωπαϊκές ταινίες του 2008 -The European Showcase- και βραβείο
καλύτερου ιστορικού ντοκιμαντέρ στο Φεστιβάλ του Houston) μετά από τέσσερα
χρόνια συνεργασίας και έρευνας στην Ευρώπη και την Αμερική, φέρνουν πίσω στο
κοινό, εικόνες ξεχασμένες σε «κλειστά» αρχεία αλλά και μια νέα οπτική που
συμπεριλαμβάνει όλες τις κοινότητες στη ζωή της Σμύρνης, καθώς και τα δραματικά
γεγονότα του 1922.
Το ιστορικό ντοκιμαντέρ και η έκθεση είναι μεγάλης σημασίας όχι μόνο γιατί το
ελληνικό κοινό θα δει άγνωστες εικόνες από τη Σμύρνη, αλλά και γιατί συγχρόνως
οι δύο συνεργάτες, φέρνουν μια νέα ματιά στον τρόπο με τον οποίο διηγούνται την
ιστορία. Μια ματιά που κρατά αποστάσεις τόσο από μια υπέρμετρα εθνικιστική
αφήγηση όσο και από νεώτερες απόπειρες που αποσιωπούν τα τραγικά γεγονότα της
καταστροφής, παραμορφώνοντας την αλήθεια.
Το ντοκιμαντέρ τεκμηριώνεται με σπάνιο φωτογραφικό και κινηματογραφικό υλικό
που σταχυολογήθηκε από αρχεία της Αμερικής και της Ευρώπης. Για πρώτη φορά δημοσιεύονται
άγνωστες εικόνες της Σμύρνης από ιδιωτικές συλλογές, όπως αυτή του Pierre De
Gigord, και από τα αρχεία της Library of Congress, του Πανεπιστημίου του
Princeton και του Harvard, του Near East Relief, του Imperial War Museum, της
Pathe, του Albert Kahn Fondation και άλλων ιδρυμάτων της Ελλάδας και του
εξωτερικού.
Για την ηχητική επένδυση της ταινίας η μοντέρ εικόνας και ήχου Αλίκη Παναγή
χρησιμοποίησε ήχους εποχής προκειμένου να ζωντανέψουν τα γεγονότα, ενώ ο
μουσικός Νίκος Πλατύραχος, βασίστηκε σε τραγούδια από τη Σμύρνη και επιτυχίες
της εποχής για να συνθέσει την πρωτότυπη μουσική του.
Η ταινία προβλήθηκε ήδη τον περασμένο χειμώνα στο Μουσείο Μπενάκη, με
συνοδεία φωτογραφικής έκθεσης.

Κριτική απο τον Παναγιώτη Τιμογιαννάκη
Τι συνθέτει ένα καλό ντοκιμαντέρ; Τρία πράγματα. Πρώτον το θέμα, δεύτερον το
υλικό, τρίτον η άποψη.
Αν δεχτούμε τα παραπάνω τρία συστατικά ως γενεσιουργά , τότε το ντοκιμαντέρ
αυτό είναι από τα καλύτερα που έβγαλε η ελληνική παραγωγή.
Εχει θέμα και τι θέμα! Τη Σμύρνη. Το ποια ήταν η Σμύρνη. Το τι συμβόλιζε. Και
ποιοι ήταν οι Σμυρνιοί. Και γιατί ήταν αυτοί που ήταν!
Εχει υλικό. Τι υλικό! Σπουδαίο. Από τη μια πηγές ιστορικές κι εδώ η συμβολή του
Αλέξανδρου Κιτρόεφ πρέπει να είναι σημαντική, από την άλλη οπτικό υλικό για να
δούμε και να καταλάβουμε πράγματα που δεν είδαμε και που κάποιοι δεν είχαν
καταλάβει ίσως επειδή δεν είχαν δει και δεν γνώριζαν. Το υλικό το εξαντλεί στο
ακέραιο.
Ως προς την άποψη, δεν συζητιέται. Δεν ωραιοποιεί καταστάσεις που είναι από
μόνες τους όμορφες και δεν χρειάζονται περαιτέρω υπογράμμιση, δεν αποκρύπτει
στοιχεία , δεν ξεπέφτει σε επονείδιστες εκτιμήσεις τύπου Ρεπούση περί
«συνωστισμού» , θα έλεγα μάλιστα ότι είναι η καλύτερη απάντηση στα όσα
εκτρωματικά διετύπωσε η νυν βουλευτής της ΔΗΜΑΡ, χωρίς ωστόσο να αποκρύπτει (το
φιλμ) και στοιχεία ευθύνης που πονάνε.
Αυτό, όμως, που μένει από την ταινία είναι το μεγαλείο της Σμύρνης, της μεγάλης
πατρίδας που χάθηκε για τους Ελληνες, της μεγάλης πλανεύτρας που τόσοι θέλησαν
να κάνουν δική τους αλλά εκείνη, σαν γνήσια κόρη της Αφροδίτης, είναι εκεί,
όμορφη, στραμμένη προς το Αιγαίο, με τα απλωμένα πόδια νωχελικά μέσα στο νερό,
κατακτήτρια και κατακτημένη.
Το ντοκιμαντέρ της Μαρίας Ηλιού ανοίγει πόρτες στη σκέψη και παράθυρα στην
ομορφιά. Θα ήθελα να σημειώσω ξεχωριστά τη μουσική συμβολή του Νίκου
Πλατύραχου, μια μουσική που «κλαίει» και «γιορτάζει» με τους ήχους και τα
όργανα με τα οποία έκλαιγε και γιόρταζε η Σμύρνη.
Κριτική απο την Λήδα Γαλανού (Flix.gr)
Η σκηνοθέτης Μαρία Ηλιού και ο ιστορικός Αλέξανδρος Κιτροέφ,
μετά από πολύχρονη έρευνα στην Ευρώπη και την Αμερική, ανακαλύπτουν αρχειακές
εικόνες και παρουσιάζουν τη ζωή όλων των κοινοτήτων της Σμύρνης των αρχών του
προηγούμενου αιώνα και την καταστροφή της το 1922, πριν 90 χρόνια ακριβώς, στις
13 Σεπτεμβρίου του 1922.
Ιστορικοί από την Αμερική και την Ευρώπη, αλλά και Σμυρνιοί, πρώτης, δεύτερης
και τρίτης γενιάς, μελετούν την ιστορία ή αφηγούνται τις προσωπικές τους
ιστορίες. Μάλιστα, τρεις από αυτούς, ξετυλίγουν οικογενειακές μικροϊστορίες σε
σχέση με τα γεγονότα, από την Ελληνική, την Αρμενική και την Τουρκική πλευρά,
από τα χρόνια του κοσμοπολιτισμού ως τα χρόνια της καταστροφής.
Το ντοκιμαντέρ τεκμηριώνεται με σπάνιο φωτογραφικό και κινηματογραφικό υλικό
που σταχυολογήθηκε από αρχεία της Αμερικής και της Ευρώπης. Για πρώτη φορά
δημοσιεύονται άγνωστες εικόνες της Σμύρνης από ιδιωτικές συλλογές και μεγάλα
ιστορικά αρχεία.
Η ταινία προβλήθηκε ήδη το χειμώνα στο Μουσείο Μπενάκη, με συνοδεία
φωτογραφικής έκθεσης.
Η Ηλιού και η ομάδα της εντρυφούν στην ιστορία της «παλιάς» Σμύρνης με
τρυφερότητα, ακρίβεια και σφαιρικότητα, ζωντανεύοντας στην οθόνη μια πόλη
μαγική, με κυρίαρχο το εμπόριο και την εξωστρέφεια, χωνευτήρι πολλών λαών με
αδιάκοπες ανταλλαγές στοιχείων της ταυτότητάς τους και με μια τραγική κατάληξη
σ' εκείνη την περίοδο της ιστορίας της. Ενα ντοκιμαντέρ συνεπές και, παρά τους
πολλούς ομιλητές του, καθόλου φλύαρο.
Είναι βέβαιο ότι η ταινία θα ενθουσιάσει και θα συγκινήσει το κοινό με
ενδιαφέρον για το παρελθόν, την ελληνική ταυτότητα, την πολιτισμική εξέλιξή μας
και αυτή των γειτόνων μας, ειδικά εάν οικογενειακά συνδέεται με τη Σμύρνη, όπως
τόσοι και τόσοι Ελληνες.
Αν στα παραπάνω χρειάζεται μια μικρή σημείωση, δεδομένου κι ότι πρώτη φορά
συναντήσαμε ταινία «υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας», είναι ότι εξ
ορισμού ένα τέτοιο ερευνητικό έργο χάνει το σύνδεσμό του με το παρόν, όταν
χαρακτηρίζεται από μια συναισθηματική νοσταλγία. Η εικόνα της πόλης που
περιγράφει η ταινία δε φτάνει μέχρι τη σημερινή Σμύρνη, μια μοντέρνα, Τουρκική
πόλη, πατρίδα των δικών της κατοίκων. Τα ενενήντα χρόνια που πέρασαν από την
καταστροφή της Σμύρνης ισοδυναμούν με τρεις γενιές, στις ζωές των οποίων
μεσολάβησαν πολύπλοκες εξελίξεις ανάμεσα στις δύο χώρες. Κι η ανάμνηση της
Σμύρνης της γιαγιάς μας καμία σχέση δεν έχει και δεν μπορεί να έχει με το τώρα.
Με την προβολή της ταινίας "Σμύρνη, η καταστροφή μιας κοσμοπολίτικης
πόλης:1900-1922" ξεκινάει ένας νέος κύκλος προβολών που περιλαμβάνει 8 από
τις σημαντικότερες ταινίες της σαιζόν , βραβευμένες στα σπουδαιότερα
κινηματογραφικά φεστιβάλ και αγαπημένες από το σινεφίλ κοινό στη χώρα μας αλλά
και στο εξωτερικό.
Το Πρόγραμμα των Προβολών είναι :
28/01/2013 -
7.30μ.μ.
"Σμύρνη, η
καταστροφή μιας κοσμοπολίτικης πόλης:1900-1922" της Μαρίας Ηλίου
13/02/2013
- 7.30μ.μ
"Amour" του Μίκαελ Χάνεκε
Χρυσός Φοίνικας Καλύτερης Ταινίας -
Φεστιβάλ Καννών 2012
5 Υποψηφιότητες για Οσκαρ 2013
(Ταινία,Σκηνοθεσία,'Α Ανδρικός
& Γυναικείος Ρόλος,Ξενόγλωσση Ταινία)
4 Υποψηφιότητες για BAFTA
2013
('Α γυναικείος
Ρόλος,Σκηνοθεσία,Σενάριο,Ξενόγλωσση Ταινία)
Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης
Ξενόγλωσσης Ταινίας 2013
Καλύτερη Ξενόγλωσση Ταινία 2012 απο
τις Ενώσεις Κριτικών της Νέας Υόρκης,Λος 'Αντζελες,Λονδίνου.
27/02/2013
- 7.30μ.μ.
"Το Μερίδιο των Αγγέλων" του Κεν Λόουτς
Βραβείο Κριτικής Επιτροπής Φεστιβάλ
Καννών 2012
Βραβείο Κοινού Φεστιβάλ Σαν
Σεμπαστιάν 2012
06/03/2013
- 7.30μ.μ.
"Σώμα
με Σώμα" του Ζακ
Οντιάρ
Καλύτερη Ταινία BFI London Film
Festival 2012
13/03/2013 - 7.30μ.μ.
"Holy
Motors" του Λέος
Καράξ
Βραβείο Καλύτερης Ταινίας Διεθνές
Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σικάγο 2012
27/03/2013 - 7.30μ.μ.
"Πίσω από τους
λόφους" του
Κριστιάν Μουντζίου
Βραβείο Σεναρίου & Γυναικείας
Ερμηνείας Φεστιβάλ Καννών 2012
3/04/2013 - 7.30μ.μ.
"The Μaster" του Πολ Τόμας Άντερσον
3 Βραβεία Φεστιβάλ Βενετίας 2012
(Ταινία -Αργυρό Λιοντάρη-,Fipresci
& Ανδρικών Ερμηνειών)
3 Υποψηφιότητες για Οσκαρ 2013
('A Ανδρικού Ρόλου, 'Β Ανδρικού
Ρόλου, 'Β Γυναικείου Ρόλου)
10/04/2013 - 7.30 μ.μ.
"Το Κεφάλαιο" του Κώστα Γαβρά