Άρθρο του Θανάση Παπαμιχαήλ

Επικοινωνιολόγος-Συγγραφέας Οδηγών

Πολιτικής Αυτοβελτίωσης

Εδώ και τριάντα χρόνια δουλεύω ως επικοινωνιολόγος στην τοπική αυτοδιοίκηση. Έχω σταθεί δίπλα σε δημάρχους, νομάρχες και υποψήφιους, ως σύμβουλος και ως ειδικός σύμβουλος. Έχω δει να εργάζονται στα γραφεία από τα ξημερώματα, τις αποφάσεις που πάρθηκαν υπό πίεση, τους ανθρώπους που πήραν το βάρος πάνω τους όταν έπεσε το δέντρο, όταν έσπασε ο αγωγός, όταν πλημμύρισε ο δρόμος.

Δεν τα μελέτησα σε εγχειρίδια. Τα έζησα από κοντά.

Και μετά από τόσα χρόνια, το συμπέρασμά μου είναι σκληρό αλλά ειλικρινές.

Το κεντρικό κράτος δεν αγαπά την τοπική αυτοδιοίκηση. Ούτε τους ανθρώπους που την υπηρετούν.Μόνο παραμονές των εθνικών εκλογών το κράτος θυμάται ότι έχει δημάρχους και το βράδι των αυτοδιοικητικών εκλογών για μετρήσουν τους δήμους τρόπαια των κομμάτων..

Μετά τις κάλπες ξεχνά ότι έχει αυτοδιοίκηση!

Το μοτίβο επαναλαμβάνεται με μηχανική ακρίβεια. Κάθε κυβέρνηση μιλά με λυρισμό για τη "δημοκρατία της γειτονιάς", για το "κοντινότερο επίπεδο διακυβέρνησης". Και την επόμενη μέρα, οι πόροι μειώνονται και οι αρμοδιότητες πολλαπλασιάζονται. Ο δήμαρχος καλείται να φροντίσει για την πολιτική προστασία, την καθαριότητα, τα σχολεία, την κοινωνική πρόνοια,

την ψηφιακή διακυβέρνηση, με λιγότερο προσωπικό, λιγότερα χρήματα και περισσότερη γραφειοκρατία.

Του δίνεται η ευθύνη, όχι τα εργαλεία. Όταν κάτι στραβώσει, φταίει ο δήμαρχος. Όταν κάτι πετύχει, το πιστώνεται το υπουργείο.

Ας μιλήσουμε και για την άλλη παθογένεια.

Τη μανία της υπογραφής. Κάθε νέος υπουργός Εσωτερικών

θέλει να μείνει στην ιστορία με "τον δικό του" νόμο. Να βάλει τη σφραγίδα του. Δεν τον ενδιαφέρει τι δούλεψε και τι όχι.

Ενδιαφέρεται να αλλάξει το εκλογικό σύστημα, τις αρμοδιότητες, τη δομή των οργάνων, τους κανόνες λειτουργίας.

Οι αυτοδιοικητικοί μόλις προλάβουν να μάθουν έναν νόμο, έρχεται ο επόμενος.

Πώς να σχεδιάσεις πενταετές πρόγραμμα όταν το πλαίσιο αλλάζει σε κάθε αλλαγή υπουργού;

Πώς να αποδώσεις όταν σε αντιμετωπίζουν ως πεδίο πειραματισμού;

Το πιο επώδυνο είναι ότι η αυτοδιοίκηση δεν χρειάζεται φιλανθρωπία.

Χρειάζεται σταθερότητα, επάρκεια πόρων και σεβασμό.

Χρειάζεται ένα κράτος που να εμπιστεύεται τους ανθρώπους που εκλέγονται από τους πολίτες, αντί να τους αντιμετωπίζει ως υπαλλήλους του υπουργείου με φανταχτερούς τίτλους.

Το ξέρω γιατί το είδα. Είδα δημάρχους να δανείζονται από τη δική τους τσέπη για να πληρωθεί μια προμήθεια. Είδα εργαζόμενους να κάνουν δύο και τρεις δουλειές μαζί. Είδα υποψήφιους να μπαίνουν στη μάχη χωρίς δίκτυα και χωρίς πόρους, με μόνο εφόδιο την αγάπη για τον τόπο τους.

Αυτοί οι άνθρωποι αξίζουν κάτι καλύτερο από την αδιαφορία.

Η τοπική αυτοδιοίκηση είναι η πρώτη γραμμή της δημοκρατίας.

Εκεί συναντιέται ο πολίτης με το κράτος, εκεί κρίνεται η καθημερινότητα, εκεί χτίζεται ή γκρεμίζεται η εμπιστοσύνη. Ένα κράτος που τη θεωρεί βάρος δεν καταλαβαίνει τη χώρα που διοικεί.

Ήρθε η ώρα να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους. Ή θα δοθούν στην αυτοδιοίκηση οι πόροι, η σταθερότητα και ο σεβασμός που της αναλογούν, ή θα συνεχίσουμε να μιλάμε για αποκέντρωση, την ώρα που όλα αποφασίζονται στην Αθήνα.