Ένα ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ-φόρος τιμής στους πρόσφυγες του Κίζδερβεντ.

Μία συμπαραγωγή του Πρώτου Προγράμματος και της ΕΡΤ Σερρών με τη σύμπραξη της Φωνής της Ελλάδας

Σάββατο, 3 Φεβρουαρίου 2018, 12.00-13.00

Υπήρχε κάποτε ένα μικρό ορεινό χωριό της Μικράς Ασίας ανάμεσα στην Προύσσα και τη Νίκαια της Βιθυνίας, στο οποίο κατοικούσαν μόνο Χριστιανοί. Κατά μία άποψη, οι πρώτοι κάτοικοι ήρθαν από την Οχρίδα, περιπλανώμενοι στο εσωτερικό της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Όπως και να έχει, πάντως, αυτό που χαρακτηρίζει τον ευρύτερο βαλκανικό χώρο είναι οι ροές των πληθυσμών και οι ρευστές εθνικές ταυτότητες. Και αυτό το επιβεβαιώνει και το εξής γεγονός: Γύρω από αυτό το χωριό υπήρχαν ένα σωρό προσφυγικά χωριά που κατοικούνταν όμως από μουσουλμάνους: το Τσαούς-Κιοϊ, το Ακ-Τοπράκ, το Καραμπουνάρ, το Σελεμιγιέ κ.ά.

Το χωριό αυτό είχε ό,τι πεθυμούσε η ψυχή του ανθρώπου: πέτρινες βρύσες, εκκλησιές, ακόμη και ένα χάνι για τους στρατολάτες και τους ταξιδευτές. Είχε καρβουνιάρηδες και πλανόδιους πραματευτές, ναλμπάντηδες και καλαϊτζήδες. Φημισμένοι άντρες της εποχής ήταν οι αγάδες του Καραμουσάλ, ο Ντιμπερίκης, ο Ντεντέκης, ο Ταλιχμανίδης. Υπήρχαν και τέσσερις μαμές: η Μολάκ-μπάμπω, η Γκιτζίκ-μπάμπω, η Μπέλα-μπάμπω και η Αμπίς-μπάμπω.

Υπήρχε και μία περιοχή αυτή βρισκόταν ανάμεσα στο χωριό αυτό, σε ένα άλλο ελληνικό χωριό, το Φούλατζικ και στον τούρκικο μαχαλά του Κιούρτκιοϊ. Εκεί υπήρχαν εννέα παμπάλαιες βελανιδιές κι ανάμεσά τους κυλούσε ένα ποτάμι που κατέβαινε από το Κιούρτκιοϊ. Ώσπου ήρθε η ώρα κι άρχισε το Κιουλές Χαβασί κι οι πεχλιβάνηδες πήραν τη θέση τους στο αλώνι για να παλέψουν. Τότε ο διαιτητής, φώναξε: "Άι γιαβρούμ, καούσιον"!

Το Πρώτο Πρόγραμμα, η ΕΡΤ Σερρών και η Φωνή της Ελλάδας ενώνουν τις δυνάμεις τους και παρουσιάζουν ένα ωριαίο ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ για τους πρόσφυγες του Κίζδερβεντ, τους "Τρακατρούκηδες" και "Ροκατζήδες".

Έρευνα - παρουσίαση: Λεωνίδας Κασάπης - Θωμάς Σίδερης

Αφήγηση: Άγης Γυφτόπουλος - Δήμητρα Παναγοπούλου

Πρωτότυπη μουσική: Ali Fuat Aydin - Cenk Güray

Συντονιστείτε στο Πρώτο Πρόγραμμα FM 91.6 και 105.8, στην ΕΡΤ Σερρών FM 101,5 και 89,6 και στη Φωνή της Ελλάδας στα βραχέα.

Info

Εκπομπή: «Αφύλαχτη Διάβαση»  "Άι γιαβρούμ, καούσιον"

Σάββατο 3 Φεβρουαρίου 2018, 12:00 – 13:00

Live Streaming: webradio.ert.gr/proto / radiostreaming.ert.gr/ert-voiceofgreece  /   webradio.ert.gr/serres

Facebook: www.facebook.com/protoprogramma.ert

Τις εκπομπές της «Αφύλαχτης Διάβασης» μπορείτε να τις ακούτε -μετά την πρώτη ραδιοφωνική τους μετάδοση- και στο web radio της ΕΡΤ: http://webradio.ert.gr/category/proto-programma/afylachti-diavasi